Sarıkamış Harekatı Beyaz Hüzün

SARIKAMIŞ HAREKATI NEDİR?

Sarıkamış Harekatı Beyaz Hüzün:

Sarıkamış Harekâtı (Sene: 22/12/1914 ), I.Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış’ta gerçekleşen kara çatışmalarından olan ve Osmanlı’nın askeri taktik hatasıyla büyük bir başarısızlıkla sonuçlanan bir askeri girişim ve hüzünlü bir hikayedir.

Sarıkamış Harekatı

Sarıkamış Harekatı

Sarıkamış Harekatının Amacı

1914 Kasım Azap ve Köprüköy’e saldıran Rusların, 3.Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa tarafından beltıraf edilip dağıtılmıştı. Hasan Paşa dağılmış Rus ordusunu yakalamak yerine orduyu 15 km geri çekmişti. Amacı dağıtılmış olan Rus ordusunu tamamen yok edip Bakü Petrollerine ele almak ve Alman sanayi ihtiyacını karşılamaktır. Ayrıca 1877’de yapılan 93 Harbi, Osmanlının yenilgisi ile sonuçlanınca Batum savaş tazminatı olarak Rusya’ya verilmiş, Sarıkamış, Kars, Ardahan ve Artvin de Berlin Antlaşması ile Rusya’ya bırakılmıştı. Bu yurt topraklarını geri almak amacıyla, 1914 senesinde dönemin Başkomutan Vekili olan Enver Bey, 19 Aralık’ta “Sarıkamış Harekâtı” planlarını kurmaylarına sundu. Osmanlı ve Alman kurmay heyeti planı kabul etti.

Sarıkamış Paşalar

 

Sarıkamış Harekatı

Başkumandan vekili Enver Paşa büyük bir güçle, Rusları hiç beklemedikleri bir yerden, Allahüekber dağlarından geçerek Rusları vurmayı ve Kars‘ı yeniden vatan topraklarına katmayı hedeflemişti. Allahuekber dağlarının yer yer 2-3 bin rakımlı geçitlerinde ısı sıfırın altında 30 dereceye kadar düşmekteydi. Türk askerlerinin büyük bölümü ise çölden gelmişti ve üstlerinde sadece yazlık üniformalar vardı. 1914 tarihinde 15-22 Aralık arasında, Sarıkamış yakınındaki Allahuekber dağlarında, Kars’ı Ruslardan geri almak için harekata katılan 60 bin asker yetersiz malzemeden dolayı donarak öldü.

Rus Kafkas Ordusu Kurmay Başkan Vekili Dük Aleksandroviç Pietroviç Sarıkamış’ta gördüklerine anılarında şöyle özetlemişti:

“İlk sırada diz çökmüş 9 kahraman. Mavzerleriyle nişan almışlar, tetiğe asılmak üzereler ama asılamamışlar… İkinci sırada cephane taşıyanlar var, sandıkları bir avuçlamışlar ki, kainattan hırslarını almak istiyor gibiler. Öylesine kaskatı kesilmişler… Ve sağ başta Binbaşı Nihat. Dimdik ayakta, başı açık, saçları beyaza boyanmış, gözleri karşıda…Allahuekber dağlarındaki son Türk müfrezesini teslim alamadım. Bizden çok evvel, Allah’larına teslim olmuşlardı.”

Sarıkamış Harekatında Kayıplar

Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığına göre Osmanlı’nın zayiatları 60.000 ve Rusların zayiatları 30.000’dir. Savaşın en can alıcı kısmı ise Osmanlı kayıplarının bir çoğunun Ruslar ile yapılan çarpışmalarda değil de ağır soğuk hava koşulları ötürü ölmesidir. Ruslar; Türklerden 200 subay, 7000 eri esir, 20 makineli tüfekle 30 topu ganimet olarak almışlardır. 5000 kişi civarında esir alınmıştır. Bunlar tahmine göre Kırımda domuz çiftliğinde çalıştırılarak ve aç bırakılarak ölmüşlerdir. Sarıkamış Harekâtı’ndan sekiz yıl sonra Binbaşı Şerif Bey’in yazdığı kitapta yer almaktadır. Osman Mayatepek 75.000 muharip kuvvetin bulunduğu tarafın 90.000 askerinin ölmesinin matematiksel olarak imkânsız olduğunu ifade etmektedir.

Sarıkamış

Sarıkamış Harekatının Sonuçları

Savaştan sonra İstanbul’a dönen Enver Paşa uzun bir zaman Sarıkamış hakkında herhangi bir haber, bildiri, veya yayın yapılmasını engelleyerek basına sansür uygulamış ve Osmanlı halkı savaşta olup bitenleri uzun yıllar sonra öğrenmiş.Sonuç olarak ” Enver Paşa, Ermeniler’i suçladı ve bölgede Rusya ile aktif beraberlikte bulunduklarını söyledi. 1918 Mart ayında Brest-Litovsk Antlaşması ile Sarıkamış ve Kars geri alınmış, ama aynı yılın Ekim ayında Mondros Mütarekesi uyarınca eski sınırlara dönülmüş ve topraklar elden çıkmıştı.

Sarıkamış Harekatı

    1. zekiye alibeyli 1 Ocak 2021

    Yorumdan Çık