Ahmed Sencer kimdir? Büyük Sultanı Sencer Bey

Ahmed Sencer kimdir? Büyük Sultanı Sencer Bey

Ahmed Sencer kimdir?

Türk tarihine ismini büyük zaferlerle yazdıran Ahmet Sencer kimdir? Nerede doğdu ? Ahmed Sencer veya Muizzeddin Ahmed Sencer ya da Sultan Sencer  1086 yılında Sincar’da doğmuştur. 1097-1118 tarihleri arası Horasan Selçuklu Sultanı, 1118-1157 tarihinde ise Büyük Selçuklu Sultanı oldu.

Sultan olmadan önce

Babası Melikşah, annesi cariye kökenli Taceddin Seferiyye Hatun’dur. Babasının bir seferi sırasında, 1086 senesinde Sincar’da doğdu. Babası 1092’de öldüğü zaman henüz küçük yaştaydı. Melikşah’ın ölümü ile Büyük Selçuklu bir anarşi içine girdi. Melihşah’ın eşi Terken Hatun, Melikşah’ın küçük oğlu ve Sencer’in kardeşi I. Mahmud’un sultanlığını ilan etti. Melihşah’ın büyük oğlu olan Berkyaruk ise yandaşları tarafından Rey’e kaçırılıp Sultan ilan edildi. Bunun üzerine Berkyaruk ve I. Mahmud güçleri arasında 17 Ocak 1093 Burûçird’de yapılan savaşta Berkyaruk galip geldi. Ahmet Sencer ve Berkyaruk’un amcası Tutuş, Suriye’ye ilerleyerek Şam ve Halep şehirlerini eline geçirip Suriye Selçuklu Devleti’nin kurucusu oldu. Tutuş, Berkyaruk’un elinde bulunan İran arazilerini de ele geçirmek üzere Berkyaruk’a saldırdıysa da 26 Şubat 1095’te Rey’de Berkyaruk ile yapılan savaşta yenildi ve öldü. Böylelikle Berkyaruk tek sultan oldu ancak zaman zaman ya kardeşleri ya da onların varislerinin ayaklanmaları ve tehditleriyle karşılaştı. Büyük Selçuklu Devleti üçe bölünmüş olarak görülmeye başlandı.

* İran, Irak ve Orta Asya’nın bir kısmı Berkyaruk’un sultanlığı altında

* Suriye’de Tutuş’un iki oğlu idaresi altında Şam Melikliği ve Halep Melikliği;

* Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın kurduğu ve oğlu I. Kılıç Arslan hükümdarlığı altında Anadolu Selçuklu Devleti

Sencer kimdir Büyük Selçuklu Sultanı

Sencer kimdir Büyük Selçuklu Sultanı

Sencerin yükselişi

1097’de Sultan Berkyaruk, 12 yaşında olan kardeşi Ahmed Sencer’e Merv şehrinde merkezi olan Horasan valiliğini verdi. Ahmed Sencer bundan sonra 1097-1118 döneminde hemen hemen 20 yıl devamlı olarak Horasan’ı idare etti ve Horasan’da Büyük Selçuklu Devleti’ne bağlı Horasan Selçuklu Devleti sultanı oldu. Ahmet Sencer, Horasan valiliği sırasında 1102 tarihinde Kaşgar’dan ilerleyen Ebrail Arslan Han’ı Tirmiz civarında yendi ve Kaşgarlı istilacıyı geri püskürtmeyi başardı.

26 Şubat 1105 tarihinde Sultan Berkyaruk öldü. Sultan olmak için kendine varis olarak daha yaşı küçük oğlu olan Müizzeddin Melikşah’ı seçmişti ve o II. Melihşah olarak Selçuklu Sultanı oldu. Ama iktidar, amcası olan Muhammed Tapar’ın elindeydi. O yıl geçmeden Muhammed Tapar kuzenini tahttan indirip Büyük Selçuklu Devleti sultanı olarak devleti yönetmeye başladı. Muhammed Tapar 4 Nisan 1118’de ölünce Büyük Selçuklu Devleti’nde anarşi ve taht kavgası tekrar nüksetti.

Muhammed Tapar’ın yerine oğlu II. Mahmud Büyük Selçuklu Sultanı ilan edildi.

Sencer kimdir Büyük Selçuklu Sultanı

Sencer kimdir Büyük Selçuklu Sultanı

Sultanlığa gelmesi ve mücadeleleri

Horasan valisi olan Sencer, yeğeni II. Mahmud’un sultan olmasını ve kendisinin de yeğenine bağlı olarak Horasan’ı idare etmesini kabul etmedi. Horasan’da Sencer Sultan olarak ilan edildi. Sencer Horasan’daki askerleri ile Irak’a, II. Mahmud’un üzerine yürüdü. Sencer ve Sultan II. Mahmud arasında yapılan savaşta Sencer galip geldi ve kuzenine büyük zayiat verdirdi. II. Mahmud önce çok iyi savunmalı “Saveh” şehrine kaçtı. Fakat amcası Sencer ile bir anlaşmaya girmesinin elzem olduğunu anladı. Önce vezirini Sencer ile müzakerelere gönderdi ve bir anlaşma ortaya çıktıktan sonra da şahsen Sencer huzuruna çıktı. Bu anlaşmalara göre II. Mahmud, Sencer’in Büyük Selçuk Sultanı olduğunu kabul etti ve Sencer’e biat etti. Sultan Sencer de II. Mahmud’u Irak, Azerbaycan ve batı İran üzerinde kendine tâbi alt sultan olarak tayin etti. II. Mahmud kendi idaresi altından bulunan arazilerde hutbelerde adının Sultan Sencer’den sonra söylenmesini kabul etti. Böylece II. Mahmud 1118’de, sonradan Irak Selçuklu Devleti adı verilen tabi devletin alt hükümdarı oldu. Sultan Ahmet Sencer 8 Mayıs 1157’de hayata gözlerini kapadıktan sonra Irak Selçuklu Devleti bağımsız oldu. Bağdat’ta bulunan Abbasi halifesi Mustarşid Sultan Sencer’e “Emir-i Müminin (Müminler Emiri)” unvanını verdi.

Türbesi

Sultan Sencer’in türbesi (Türkmenistan’da olan) eski Merv şehrinde bulunmaktadır.

 

 

 

 

YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.