• 14.11.2014
  • 2.897 kez okundu

Tanzimat Dönemi Edebiyatı

Tanzimat Dönemi Edebiyatı

Tanzimat dönemi edebiyatı, Şinasi ve Agah Efendinin önderliğinde çıkan Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayımlandığı 1860 yılından 1896 yılına kadar devam eden süreci kapsamaktadır. Osmanlı Devletinin gücününün sarsıntıya uğramasından sonra eski gücüne dönmek için çeşitli ıslıhatlar yapılan bu dönemde şairlerin yüzü batıya yönüktür. “Sanat toplum içindir” anlayışını benimseyen yazarlar, divan şiiri ve onun getirliği süslü kalıpları yıkmaya çalıştılar. Kendi düşünce, fikir ve ülkülerini anlatarak toplumu aydınlatmak için çaba gösterdiler. Dili yalın ve sade bir şekilde kullanarak daha geniş kitlelere seslendiler. Bu dönemde vatan, millet, hürriyet kavramları ön plana çıkmıştır.

Tiyatro, eleştiri, makale, hikaye, roman, anı roman türleri Türk edebiyatına ilk kez bu dönemde girerken edebiyatımızda bulunan şiir, mektup, tarih gibi türlerde yenileşmeye, batılılaşmaya gidilmiştir. Fransız devrimci yazarlar Montesquieu, Rousseau, Voltaire’den sıkça etkilenilmiş, çeşitli haksızlıklara zulümlere, gerililiğe başkaldırılmıştır. Bu dönemin ikinci yarısındaki yazarlar toplum olaylarına fazla karışmamış “sanat sanat içindir” anlayışını benimsemişlerdir. Bu dönemde batı eserleri Türkçeye çevrilmiş, roman türünde eserler verilmeye başlanmıştır.

Günlük konuşma dilinin edebiyat dili olması ve dilin sadeleştirilmesi için yoğun bir çaba gösterilmiş ama çoğu yazar geleneksel edebiyata devam etmiştir. Uzun metinlerin kısa metinlere yerini bıraktığı bu dönemde, parça bütünlüğü yerine konu bütünlüğü benimsenmiştir. “Lisan ı Osmani’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazalar” adlı makalesinde divan edebiyatının yapmacıklığından dem vuran Namık Kemal, sadeliğin gerekliliğinden söz edip yeni bir anlatım yolu ve yeni bir dilin bulunması gerektiğini savunur. Bu dönemde hece ölçüsü kullanılsa da aruz ölçüsü etkisini halen devam ettirmektedir. Aşk, ayrılık acısı, sevgi konuları yerini hak, eşitlik, özgürlük, adalet gibi konulara bırakmıştır. Bu dönemde Şinasi tarafından ilk tiyatro metni olan “şair evlenmesi” kaleme alınmıştır.İlk yayımlanan tiyatro eseri ise Namık Kemal’in “Vatan yahut Silistre” adlı eseridir. Bu dönemde tiyatro eserlerinin amacı insanları eğitmek, toplumsal bilinçlilik kazandırmaktır. Tanzimat Döneminin ilk romanı ise Sami Paşazade Sezai’nin kaleme aldığı aşk romanı “Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat”tır. İbrahim Şinasi, Ziya Paşa,Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Vefik Paşa ve Şemsettin Sami Tanzimat Döneminin en önemli temsilcileri sayılmaktadır.

Tanzimat Dönemi Çıkan Gazeteler Nelerdir ?

Tanzimat Dönemi Çıkan Gazeteler. Osmanlı siyasi tarihinde en önemli olaylardan biri de Tanzimat fermanının ilanıdır. 1839’da Tanzimat Fermanı’nın duyurusunda, 1876’da I. Meşrutiyetin ilanına kadar geçen döneme “Tanzimat Dönemi” denilmektedir.

Tanzimat Dönemi Edebiyatı (1860-1869)

1860 ila 1869 yılları arasında yapılan tüm edebiyat etkinliklerine “Tanzimat dönemi edebiyatı” denilmektedir. Dönemin şair ve yazarları batılılaşma olgusunu basın yayın organlarının yanı sıra yazdıkları yazılarla yaygınlaştırmaya çalışmışlardır. Bu dönemde özellikle çeviri yoluyla batının şiir, tiyatro ve romanlarından etkilenme söz konusudur. Bu dönemde Tanzimat yazarlarının sanat anlayışları ikiye ayrılmaktadır.

Tanzimat Dönemi Edebiyatı ve Çıkan Gazeteler

Tanzimat Dönemi Edebiyatı ve Çıkan Gazeteler

  1. Tanzimat Dönemi 1. Kuşak
  2. Tanzimat Dönemi 2. Kuşak
  3. Kuşak (1860-1875 yılları arası)

Namık Kemal, Şinasi, Ahmet Mithat Efendi ve Ziya Paşa gibi yazarlar Tanzimat dönemi 1. Kuşak yazarlarıdır.

  1. Kuşak (1875-1896)

Recaizade Mahmut Ekrem, Samipaşazade Sezai, Nabizade Nâzım ve AbdülhakHamit gibi yazarlar Tanzimat dönemi 2. Kuşak yazarlarıdır.

1.Kuşak yazarları “sanat, toplum içindir” anlayışını benimserken, 2. Kuşak yazarları “sanat, sanat içindir” anlayışını benimserler.

Tanzimat Döneminde Çıkan Yayınlanan Dergi ve Gazeteler ?

Bedir: Ahmet Mithat Efendi yönetiminde 1870 yılında çıkarılan kısa süreli bir gazetedir.

Ceride-i Havadis: 1840 yılında ilk yarı resmi olarak çıkartılan gazetedir.

Devir: Ahmet Mithat Efendi 1872 yılında çıkarılan kısa süreli gazetedir.

Diyojen: Teodar Kasap tarafından çıkarılan ilk mizah dergisidir.

Hürriyet gazetesi : 1867 yılında Ziya Paşa ile Namık Kemal in ortaklaşa Londra’da çıkardıkları gazetedir.

İbret: Namık Kemal tarafından 1872 yılında çıkarılmış bir gazetedir.

Mecmua-yı Fünun: Münif Paşa tarafından 1862 yılında çıkarılan ilk dergidir.

Muhbir: Ali Suavi tarafından1867 yılında çıkarılan dönemin yönetim biçimini sert bir dille eleştirdiği için kısa bir süre sonra kapanan bir gazetedir.

Takvim-i Vakayi: 1831 yılında devlet tarafından çıkarılan ilk resmi gazetedir.

Tasvir-i Efkâr: 1862 yılında Şinasi tarafından çıkarılıp Şinasi Namık Kemal’e devredilen ve bir süre sonra da gazete kapanan gazetedir.

Tercüman-ı Ahval: İbrahim Şinasi ile Agâh Efendi’nin 1860 yılında çıkardıkları Tanzimat dönemini başlatan ilk özel gazetedir.

Tercüman-ı Hakikat: 1878 yılında Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkartılan halkı eğitmeyi baz alan II. Abdülhamit döneminde yayımlanan en önemli gazetedir.

Etiketler: / /

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Domain