• 20.11.2014
  • 2.788 kez okundu

Anesteziyi Kim Buldu icat Etti ?

Anesteziyi Kim Buldu icat Etti ?

Anesteziyi Kim Buldu icat Etti ? Günümüzde lokal veya genel anestezi narkoz alarak ameliyat olmayan çok az kişi kaldı. Farklı nedenlerden dolayı ameliyat oluyoruz. Düşünün ki o uyuşturucu ilacı almasanız ve eter gazı ile bayıltılarak ameliyat olsanız nasıl olur?  Uzun zamanlar ağrı cerrahi müdahalelerin korkulan tarafıydı. Uyuşturma yöntemleri daha bilinmiyordu. Zamanla anestezi güldürme gazı adı altında panayırlarda eğlendirmek amaçlı kullanılıyordu. 1776’da Joseph Priestly güldürme gazını buldu. Ancak 18 yüzyıl da uyuşturucu etkisi saptanabildi.

Yine de doktorlar bunu önemsemedi. 1844’de güldürme gazı Amerika da ilk kez bir cerrahi operasyonda kullanıldı. Güldürme gazı ile panayırlarda insanların eğlenmesini sağlayan diş hekimi  Horace Wells ile arkadaşı ve meslektaşı Jan Riks kendi deyimiyle profesör Kolton’a uyuşturucu etkisini ispat etmeyi teklif ettiler. Wells güldürme gazını içine çekerek bilincini yitirerek uyuşturucu etkisini profesöre ispat etmiş oldu. Jan,bilinci yerinde olmayan Welss’in 20 lik dişini acı çektirmeden çekebildi. Bu nedenle Horace Wells anestezinin kaşifi olarak anılır. Güldürme gazı uzun ameliyatlarda etkili olamayacağından daha etkili bir yöntem gerekiyordu. 1818’de İngiliz doğa bilimcisi Faraday eter solumanın güldürme gazı gibi bir etki oluşturduğunu bir makale yazarak yayınlamıştı. Doktorlar tarafından da eter gazı da aynı güldürme gazı gibi ciddiye alınmamıştı. Crawford Williamson Long eter buharıyla gırtlak tümörünü ameliyat etmişti.

Lakin daha sonraki girişimleri kabul görülmedi. Wells’in de arakadaşı olan iş adamı William Morton eterle başarılı deneyler yapmıştı. 1846’da bir hastasının dişini acı çektirmeden çekmişti .1846’da Boston Massachusetts Hastanesinde  halka açık olarak ilk gırtlak tümörü ameliyatı ünlü Amerikalı Jon Collins Warren tarafından yapıldı. Bunun için William Morton camdan yapılmış bir enelasyon cihazı üretti. İçinde eterle birlikte çekilen bir mantar türü vardı. Ağzı hastanın eteri solumasını kolaylaştırıyordu. Uzun zaman boyunca anestezinin dozaj sorunu oldu. Özellikle ilk zamanlarda dozaj deneysel verilere göre ayarlanıyordu. Her ihtimala karşı enelasyon cihazı hastadan uzaklaştırılmadı.Çünkü narkoz etkisi konusunda çok bilgi bilinmiyordu. Hata uyandığında hasta hiç bir acı hissetmemişti. Eter gazı böylelikle ispat edilmiş oldu.  Aynı yıl içersinde Londra’da Robert Liston eter narkozu kullanarak ameliyat yapmıştır. Aynı zamanda İskoç jinekolog James Simpson doğumda da eter gazını kullanmıştır. Ancak eter gazının akciğere kötü yan etkileri bulunuyordu. Narkozu bir çok doktor onaylamadıklarını bildirseler de Kraliçe Viktoria oğlu Prens Leopold’u narkoz yöntemiyle dünyaya getirdiği duyulduğunda insanlar tarafından daha güvenilir bir hale gelmiş oldu. Kraliyet doğum uzmanı John Snow tıp tarihine geçmiş ilk anesteziciydi.

Narkoz için ayarlanabilir bir vaporizatör geliştirdi. Bu alet damlalıklı narkozun yerini aldı. Ancak yine de ölümler meydana geldi. Bu nedenle bazı doktorlar daha güvenli olan eter gazını kullanmaya devam ettiler .1884 yılında göz doktoru Viyanalı Karl Koller kokainle çalışmaya başladı. Kokain Güney Amerika kökenli koka ağacından 1860 yılında Albert Niemann  tarafından izole edilmiş ve bir makalesinde yendiğinde dili uyuşturduğunu yazmıştı. Bu da Koller’in dikkatini çekmiş ve deneylerini önce hayvanlarda sonra da gönüllü insanlarda ve kendisinde yapmıştır. %2 lik kokain çözeltisi göze damlatıldığın da göz hissiz hale gelerek ameliyat gerçekleştirliyordu. Böylelikle lokal anestezi de yapılmış oluyordu. Lokal anestezi de bu şekilde orta çıkmıştır. Amerikalı cerrah William Halsted’in sinir sistemine kokain çözeltisi enjekte ederek ağrı iletimi yetisini azaltma fikri yeni bir çığır açtı.Kokain bağımlılık yaptığı belirlendi. Buna rağmen bazı doktorlar bile deneyleri sırasında kokain bağımlısı oldular. Kokain diş ağrısı çeken çocuklarda bile sorunsuzca kullanıldı.Yine de daha zararsız bir uyuşturucu madde arayışı devam etmekteydi.

Anesteziyi Kim Buldu icat Etti

Anesteziyi Kim Buldu icat Etti

Alman eczacı ve kimyager Alfred Einhorn tarafından üretilen Novocain’di. Sonunda cerrahlar zehirsiz ve güvenilebilir bir uyuşturucu bulmuşlardı. 1905 yılında paten alındıktan sonra Novocain ameliyatlarda kullanılmaya başlandı. Bundan sonra yüzden fazla anestezi maddesi bulundu. Modern narkoz yöntemleriyle riskler azaltılmış oldu. Narkozun derecesi beyindeki aktivitelere bağlı olarak hastadan hastaya farklılaşabilmektedir. Bulunduğundan beri anestezi kendi başına tıbbi bir uzmanlık alanı oluşturdu.Ameliyatlardaki diğer bir sorun ise hijyen sorunuydu. Gerekli steril ortamın oluşturulamasından iki hastadan biri kaybediliyordu. 1846 yılında Ignas Semmelweis steril metodunun kurucusudur.

Ölüm oranlarını inceleyerek hastalığın nedenlerini araştırdı. Hastalığın sebebinin bozulmuş bir hayvansal madde olduğunu anlamaya başladı. Yeterince temizlenmemiş eller sayesinde kadavradan insanlara bulaştırılıyordu. Semmelweis 1847 yılından itibaren  öğrencilerine ve doktorlara ellerini ameliyata girmeden önce kireç kaymağı çözeltisiyle iyice yıkamalarını tembih etti. Bu şekilde ölüm olanları %11 den %5 e, 1848 yılında ise %2 lere kadar düştü. Bazı meslektaşları bu konuda destek vermesine karşı bu öneri pek önemsenmedi. 1850’de Viyana’dan ayrılıp Budapeşte’ye döndü. 1855 yılında da doğum uzmanı Profesör oldu. Ignaz Philipp Semmelweis 1865 de Viyanaya geri dönüp psikiyatri kliniğinde tedavi altına alındı ve burada da bir hasta bakıcı tarafından dövüldü. Oluşan yaralardan dolayı mikrop kapıp araştırdığı konu üzere öldü.  Aynı yıl Joseph Lister yara enfeksiyonlarının sorunlarını araştırdı. Mikro organizma denilen bakterileri tespit etti.  Asitfenik adında bir yara iyileştirici geliştirdi. Bir bez ile bu karışımı yaralar üstünde denedi ve olumlu sonuçlar aldı. 1867 yılında Lister, Asitfenik ile ilgili makalesini yayınladı. Mikroplardan dezenfekte için bir çok yöntem geliştirildi. Ameliyat aletleri için sıcak buhar yöntemi bunlardan biriydi. Ameliyat odalarında artık hijyen ilk dikkat edilmesi gereken husus olarak benimsendi. 1928’de Alexander Fleming Penisilini keşfetti. Böylelikle antibiyotik kullanımı başlamış oldu.

Anesteziyi Kim Buldu icat Etti ?

Etiketler: / / / / /

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Domain